علم اطلاعات و دانش شناسی

کتابداری - انجمن کتابداران - آموزش کتابداری - اخبار فرهنگی و کتابداری

 

نگاهی بر زندگی پدر کتابداری نوین

  نگاهی بر زندگی پدر کتابداری نوین

   ملویل لوئیس دیویی  Melvil Luis Dewey در دهم دسامبر 1851 در آدامـز سنتر نیویورک متـولد  شـد . پدرش مرد نسـبتاً ثروتمنـدی بود  که  به   کارهــای مختلفی اشتغال داشت ، دیوئی  از همان ابتدا فــردی سختکوش و علاقمند به مطالعه و پژوهش بود .  شوق وافری به نظم  و  رده بندی داشت. وقتی هنوز خیلی جوان بود، به اخذ گواهینامه معلمی نائل شد ودر سن هفده سالگی در دفترچه خاطراتش چنین نوشت : « حال تصمیم گرفته ام زندگی خود را وقف تعلیم و تربیت کنم ،در اندیشه اشاعه تعلیم و تربیت عالی برای توده مردم هستم » به این ترتیب خیلی زود دو اصل عمده مربوط به نقش یک کتابدار را پذیرفته بود: تعلیم خود و تعلیم دیگران . دیوئی در سال 1874 از کالج اُمهرست فارغ التحصیل شد. در سال سوم تحصیل خود به کار در کتابخانه کالج نیز مشغول بود.در بیست و دوسالگی  در حالی که در آنجا کار می کرد و هنوز فارغ التحصیل نشده بود، ( به قول رایدر) پیش نویس طرح بزرگ رده بندی خودرا که برای همیشه نامش را به همراه خواهد داشت تهیه کرد.- در این طرح او کل دانش بشری را ابتدا به ده بخش تقسیم نمود و سپس هر بخش را به ده قسمت وباز هر قسمت را به 10 شاخه و ... تقسیم نمود و با استفاده ازاعداد استانداردآنها را مشخص کردکه به رده بندی دهدهی دیوئی معروف است- پس از فراغت از تحصیل نیزکار خود را درمقام کتابدار فعال تا سال 1876 ادامه داد، سالی که نخستین ویرایش رده بندی اش منتشر شد. در همان سال به بوستون رفت ودرآنجا دفتری دایر کرد ، فاصله بین سالهای 1876 تا سال 1883 دوره بسیار سازنده ای در زندگی او به حساب می آید. در این دوره انجمن کتابداران آمریکا ، نخستین سازمان کتابداری، تأسیس شد و دیوئی دبیر و روح پویای آن بود. و مجلهLibrary Journal  اولین نشریه کتابداری به سردبیری دیوئی منتشر شد. سپس دفتر امور کتابخانه ها به منظور طراحی و تهیه انواع وسایل و تجهیزات کتابخانه ها تأسیس شد. گویی اینها کافی نبود ، پس به فعالیت در دوزمینه دیگر مورد علاقه خود یعنی ایجاد اصلاحات دراوزان شعری و در شیوه نگارش پرداخت . رایدر می گوید: اودر واقع اندیشمندی بود کوشا و خستگی ناپذیرو برای اینکه  حتی لحظه ای را هم تلف نکند برای کارهایش بودجه زمانی تعیین کرده بود. در سال 1883 به سمت کتابدار کتابخانه کلمبیا برگزیده شدو در آنجا فقط به سبب ایمان و شعور خود تأسیس نخستین مدرسه کتابداری دنیای نوین را آغاز کرد. در حالی که کالج کلمبیا درضرورت تأسیس آن تردید داشت، هیئت امنای کالج در سال 1884 تأسیس مدرسه کتابداری کالج کلمبیا را تصویب کرد اما هیچ گونه منبع مالی در اختیار دیوئی قرار نداد و حتی در انصرافش کوشیدامااو همچنان تلاش می کرد تا اینکه در سال 1887 مدرسه افتتاح شد و دانشجویانی جذب شدند وتأسیس آن حرفه کتابداری را درآمریکا دگرگون کرد. شخصیت او الهام بخش مدرسه بود و او کتابداری را شغل نمی شمرد بلکه امانتی می دانست و فرصتی برای خدمت به بشریت. سرانجام این دانشمند بزرگ در سال 1931 در آمریکا چشم از جهان فروبست .

        پیدایش‌ آموزش‌ نظام‌مند کتابداری‌ در آمریکا مرهون‌ مساعی‌ ملویل‌ دیویی‌1 است‌ که‌ سبب‌ گردیدتا کتابخانه‌های‌ جدید متفاوت‌ از دنیای‌ قدیم‌ باشند. او دریافت‌ زندانبانان‌ سنتی‌ کتاب‌ هرگز معنای‌کتابخانه‌های‌ عمومی‌ جدید به‌ عنوان‌ دانشگاه‌ مردم‌ را درنخواهند یافت‌. دیویی‌ در 1879 نوشت‌:پزشکان‌ ، وکلا، کشیش‌ها، حتی‌ آشپزهای‌ ما مدرسه‌ خاص‌ برای‌ آموزش‌ خاص‌ دارند. ولی‌ کتابداران‌ که‌حرفه‌شان‌ تا این‌ حد مورد تحسین‌ بوده‌ است‌ باید کارشان‌ از روی‌ تجربه‌ و آزمایش‌ فرا بگیرند.2

             اگرچه‌ او تاسیس‌ فوری‌ مدرسه‌ کتابداری‌ را پیشنهاد نکرد، ولی‌ به‌ عنوان‌ نخستین‌ گام‌ طرح‌ آموزش‌و کارآموزش‌ نظام‌مند در ارتباط‌ با بعضی‌ از بهترین‌ کتابخانه‌ها و تحت‌ نظارت‌ مبتکرترین‌ کتابداران‌ را ارائه‌کرد. طرح‌ پیشنهادی‌ دیویی‌ بی‌جواب‌ ماند. او تاسیس‌ مدرسه‌ را مسوولیت‌ شخصی‌ خود پنداشت‌ و در1883 پست‌ کتابدار کالج‌ کلمبیا را، پس‌ از آن‌ که‌ از حمایت‌ کالج‌ در ایجاد مدرسه‌ کتابداری‌ مطمئن‌ شد،به‌ عنوان‌ نخستین‌ گام‌ پذیرفت‌. در کنفرانس‌ بوفالو که‌ در 1883 برگزار شد، دیویی‌ تلاش‌ کرد موافقت‌انجمن‌ کتابداران‌ آمریکا4 (ALA)  را برای‌ آموزش‌ رسمی‌ کتابداری‌ جلب‌ نماید. طرح‌ پیشنهادی‌ دیویی‌با انتقاد شدید برخی‌ از اعضاء مواجه‌ شد. دیویی‌ طرح‌ خود را به‌ هیأت‌ امنای‌ کالج‌ کلمبیا ارائه‌ کرد،تاسیس‌ مدرسه‌  کتابداری‌ مورد موافقت‌ قرار گرفت‌ و در 5 ژانویه‌ 1887 با ثبت‌ نام‌ 20 شرکت‌ کننده‌ (17زن‌ و 3 مرد) رسماً افتتاح‌ شد. دروس‌ تماماً عملی‌ بودند. مدت‌ آموزش‌ و مطالعه‌ 3 بود که‌ با 2 سال‌ تجربه‌عملی‌ در کارهای‌ مختلف‌ کتابخانه‌ و یک‌ دوره‌ 3 ماهة‌ دیگر برای‌ مرور مطالب‌ همراه‌ بود. مدرسه‌ از ابتدادر شرف‌ تعطیلی‌ قرار گرفت‌، زیرا که‌ دیویی‌ بر خلاف‌ نظر هیات‌ مدیره‌ کلمبیا در پذیرش‌ زنان‌ اصرارداشت‌. این‌ نزاع‌ با محروم‌ کردن‌ دیویی‌ از مدرسه‌ در 1888 خاتمه‌ یافت‌. دیویی‌ در سال‌ بعد ماهرانه‌مدرسه‌ را به‌ کتابخانه‌ ایالتی‌ نیویورک‌ در آلبانی‌5  انتقال‌ داد. مدرسه‌ با همان‌ الگوی‌ پیشین‌ با 13 دانشجوکه‌ بخش‌ آموزش‌ کلاسی‌ را در کلمبیا گذرانده‌ بودند تشکیل‌ شد. بعدها دو تغییر در برنامه‌ داده‌ شد. 1ـآزمون‌ ورودی‌ برای‌ هماهنگی‌ با سایر رشته‌های‌ دانشگاهی‌ تعیین‌ گردید. 2ـ مدرک‌ کارشناسی‌ کتابداری‌به‌ کسانی‌ که‌ دوره‌ 2 ساله‌ و مدرک‌ کارشناسی‌ ارشد به‌ کسانی‌ که‌ برنامه‌ 3 ساله‌ را به‌ پایان‌ می‌رساندند،داده‌ می‌شد. برنامه‌ آموزشی‌ آلبانی‌ فنی‌ بود و یا به‌ بیان‌ خود دیویی‌ کارآموزی‌ نظام‌مند بود. بدون‌ شک‌این‌ آموزش‌ نتایج‌ سریعی‌ به‌ بار آورد و موجب‌ دگرگونیهایی‌ در محیط‌ کتابداری‌ امریکا شد. پس‌ از آن‌ که‌مدرسه‌ آلبانی‌ ارزش‌ خود را به‌ اثبات‌ رساند، مدارس‌ دیگر کتابداری‌ دایر گردیدند (14).

 

+ نوشته شده در  سه شنبه هجدهم مهر 1385ساعت 10:52  توسط حسین یاری فیروزآبادی   |  آرشیو نظرات

[ ۱۳٩٠/۸/۳٠ ] [ ۳:٥٠ ‎ب.ظ ] [ جمشید چایانی - کارشناس ارشد علم اطلاعات و دانش شناسی دانشگاه علوم تحقیقات تهران ]

[ نظرات () ]

مجله اینترنتی دانستنی ها ، عکس عاشقانه جدید ، اس ام اس های عاشقانه